۱ اردیبهشت ۱۴۰۳، ۸:۳۸
کد خبرنگار: 5595
کد خبر: 85445554
T T
۳ نفر

برچسب‌ها

خانه بهنام؛ بنایی از دوران قاجار در تبریز

۱ اردیبهشت ۱۴۰۳، ۸:۳۸
کد خبر: 85445554
خانه بهنام؛ بنایی از دوران قاجار در تبریز

خانه بهنام یا بهنام گنجه‌ای یا "قدکی"، بنایی مربوط به سال‌های پایانی دوران زندیان و سال‌های آغازین دوران قاجار است و به‌عنوان یک خانه مسکونی در تبریز ساخته شده است.

گروه ایرنا زندگی - تبریز در طول تاریخ خود با فراز و فرودهای بسیاری روبه‌رو بوده‌ است. این شهر در دوره قاجار به شکوفایی رسید؛ به‌ طوریکه در این دوره به‌عنوان مهم‌ترین و پیشروترین شهر ایران شناخته می‌شد. شهر تبریز به‌عنوان مرکز ولایت‌ عهدنشین عصر قاجار و دومین شهر پررونق کشور، از لحاظ داشتن خانه‌­های قدیمی‌، درخور توجه است. حدود ۳۰۰ خانه قدیمی ارزشمند در شهر تبریز وجود دارد که خانه‌ بهنام یکی از آن‌ها به شمار می‌رود و امروزه به یکی از جاهای دیدنی تبریز تبدیل شده است. همراه ما باشید تا بیشتر با این خانه تاریخی آشنا شوید.

معرفی خانه بهنام

خانه بهنام یا بهنام گنجه‌ای یا قدکی بنایی مربوط به سال‌های پایانی دوران زندیان و سال‌های آغازین دوران قاجار است و به‌عنوان یک خانه مسکونی ساخته شده است. اکنون بخش اداری دانشگاه هنر اسلامی تبریز در این خانه مستقر است. در زمان پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار، این خانه نوسازی و با نقاشی‌هایی تزیین شد. در بازسازی اخیر این خانه، تاکنون چند نگارگری ایرانی فرسکو کشف شده است که هم‌اکنون در حال تعمیر شدن توسط متخصصان هستند.

خانه بهنام؛ بنایی از دوران قاجار در تبریز

 این اثر در تاریخ ۲۳ فروردین ۱۳۷۶ با شماره ثبت ۱۸۵۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

خانه بهنام کجاست؟

خانه بهنام از جاهای دیدنی استان آذربایجان شرقی است و در تبریز، میدان ساعت، محله مقصودیه قرار دارد.(مشاهده روی نقشه)

برای دسترسی به این خانه تاریخی می‌توانید از تاکسی، اتوبوس یا خودروی شخصی استفاده کنید. همچنین با پیاده شدن در ایستگاه مترو ساعت، می‌توانید مسافت باقی‌مانده را با تاکسی یا پیاده طی کنید و به خانه بهنام برسید. در نظر داشته باشید که به‌دلیل قرارگیری خانه در مرکز شهر، ممکن است برای پارک خودرو اذیت شوید. 

خانه بهنام؛ بنایی از دوران قاجار در تبریز

معماری خانه بهنام

مانند بسیاری از خانه‌های قدیمی ایرانی، این خانه دارای دو حیاط اندرونی و بیرونی است و شامل یک ساختمان اصلی، به‌عنوان ساختمان قشلاقی و یک ساختمان کوچک به‌عنوان ساختمان ییلاقی است. ورودی این ساختمان از کوچه مشیر دفتر و از طریق دالانی در پشت خانه قدکی صورت می‌پذیرفته است. از سردر به هشتی و از هشتی به حیاط باغچه وارد می‌شود. طنبی بزرگ شرقی- غربی است. پنجره های اروسی آن با شیشه‌های رنگی به شمال و جنوب باز می‌شود. ایوان ستوندار در جنوب طنبی رفیع و بلند است. ارتفاع ستون‌های ایوان شمالی معادل ارتفاع طنبی است. اتاق‌های گوشوار در طرفین طنبی قرار گرفته‌اند.

خانه بهنام؛ بنایی از دوران قاجار در تبریز

بیرونی آن شامل طنبی (هفت دری)، کله‌ای و اتاق است که در ضلع شمالی حیاط شکل گرفته‌اند. در طنبی ارسی دار آن که درای ایوان ستون‌دار با تزیینات گچی است، نقاشی‌های بسیار زیبایی بر دیواره‌ها و سقف‌ها نقش بسته است. تزیینات و نقاشی‌های موجود در طاقچه‌ها، شومینه طنبی و اتاق‌های جنبی نیز چشمگیر است. در ضلع جنوبی بیرونی نیز فضاهایی شامل تراس تابستانی با ستون‌ها، سرستون‌های گچی مقرنس کاری و نیز فضای ورودی و چند اتاق دیگر دیده می‌شود. 

خانه بهنام؛ بنایی از دوران قاجار در تبریز

زیر اتاق طنبی حوضخانه است. سقف حوضخانه گنبد با کادربندی آجری و با سکوهای جانبی و حوض سنگی دارای جلوه خاصی است. تناسبات معماری، وسعت ساختمان و تنوع طاق‌ها و گنبدها در سقف زیرزمین‌ جالب توجه است. علاوه بر تناسبات کلیه اندام‌های بنا که چشمگیر است، نمای ساختمان دارای انواع طرح‌های آجرکاری است. ظرافت اروسی‌ها، آیینه کاری و گچ‌بری سقف ایوان و تنوع کاربندی‌های آجری، آرایش حوض و باغچه و رف‌بندی اتاق‌ها با کیفیت عالی است.

خانه بهنام؛ بنایی از دوران قاجار در تبریز

در ضلع شرقی و غربی، حیاط بیرونی به دیواره‌هایی که دارای طاق نما هستند، محدود است. اندرونی خانه در شمالی‌ترین بخش ساختمان قرار گرفته که طرفین آن را اتاق‌هایی در قسمت شرق و غرب و مشرف به حیاط اندرونی تشکیل داده‌اند. پشت‌بام اتاق‌های اندرونی به‌صورت مهتابی استفاده می‌شود. این بخش ساختمان دارای زیر زمین نیز است که اتاق‌های زیر طنبی برای نشیمن تابستانی و دیگر اتاق‌ها به‌صورت انباری و مطبخ در آن، مورد استفاده قرار می‌گرفت.

خانه بهنام؛ بنایی از دوران قاجار در تبریز

به گزارش وب گاه گردشگری کجارو، ایوان جنوبی برای نشیمن تابستان و ایوان شمالی دارای ستون‌های چوبی گچ‌اندود با سرستون‌های گچبری شده است. پیشانی ساختمان دارای گچبری و طاق نماهای طرفین ایوان جنوبی مقرنس‌کاری است. در بنای قسمت غربی که تخریب شده اصطبل، مطبخ و توالت قرار داشته است. مساحت اعیانی این ساختمان ۸۴۰ متر مربع و مساحت عرضه آن ۹۰۰ متر مربع است و منظره بیرونی آن به‌دلیل گچبری‌های هنرمندانه، نمای آجری سرخ‌گون و حوض آسمانی‌ رنگ در وسط حیاط، خیره‌کننده است. 

اخبار مرتبط

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.